Rechtstrijd over het z.g Mah-Jongg-spel

De Nieuwe Rotterdamsche Courant maakt op 23 december 1924 melding van de juridische strijd tussen de handelsfirma van de Amerikaan Babcock en de Nederlandse firma Perry over het auteursrecht op de spelregels van mahjong. Babcock had beslag laten leggen op de spelregels van Perry.

Het Mah·Jongg-spel - Voor den president van de rechtbank te Amsterdam is een rechtstrijd gevoerd over het z.g. Mah-Jongg-spel, dat uit China eerst in Amerika, later in Europa is geïmporteerd en dat in den laatsten tijd nogal de aandacht vau het publiek heeft getrokken.

De Amerikaan Babcock had op 28 November 1924 bij een firma in Amsterdam een beslag laten leggen, op grond van de auteurswet, op de door die firma uitgegeven reglementen voor het Mah-Jongg-spel met daarbij behoorend puntenstelsel en zulks op grond, dat hij de spelregels voor het eerst zou hebben vervaardigd en openbaar gemaakt, terwijl in China dat spel reeds eeuwen werd beoefend, volgens regelen, die uit overlevering in China steeds van mond tot mond waren overgegaan, doch nimmer op schrift waren gesteld.

Regels voor iederen
niet-Chinees
ondoorgrondelijk

Deze regels had hij persoonlijk in China bestudeerd en zij bleken van zoo ingewikkelde aard te zijn, dat zij voor iederen niet-Chinees ondoorgrondelijk waren. Na langdurige studie had hij dit spel voor Westersche begrippen vervormd en daaraan den gefingeerden naam Mah-Jongg gegeven, dat zoowel met blokjes als met kaarten kan worden gespeeld.

Daar naar de meening van den heer Babcock de firma ten onrechte zijn reglement had overgenomen, liet hij op de spelregels en het puntenstelsel beslag leggen op grond van art. 28 der auteurswet, na verkregen vergunning van de rechtbank. In kort geding is laatst genoemde daartegen in verzet gekomen, en de zaak is onlangs mondeling behandeld.

Moeilijkheden in China
Voor den heer Babcock trad op mr. C.H..F. Karsten, die allereerst een uiteenzetting gaf van de regels, waarnaar dit spel werd gespeeld en van de moeilijkheden, die de heer Babcock in China ondervonden heeft om de regels te leeren kennen. Ten onrechte doet de firma het voorkomen alsof haar directeur zelf de regels van het spel, zooals men die in het door de firma uitgegeven boekje vindt, zou hebben samengesteld. Zij heeft die ontleend aan den door den gedaagde verrichten arbeid. Als er andere werkjes zijn over de reglementen van het spel, dan zijn ook die aan dat van den heer Babcock ontleend. Deze heeft dan ook, volgens pleiter, het recht, gebruik te maken van de middelen, die de wet hem toekent, in het bijzonder tegen te gaan de schending van het auteursrecht door het in beslag nemen van de reglementen, die de firma, in strijd met dat recht zou hebben laten vervaardigen. Pleiter concludeerde dat de president het gelegde beslag zou handhaven, daar het trouwens twijfelachtig was, of de heer Babcock naar de Nederlandsche wet wel recht op schadevergoeding zou kunnen geldend maken, zoodat dus eigenlijk beslag op grond van het auteursrecht het eenige middel zou zijn om voor zijn rechten op te komen.

De heer Babcock is
niet de geestelijke
vader van het spel

Voor de firma trad op mr. H. Mulderije, die allereerst beoogde, dat, gelijk de heer Babcock zelf moet toegeven, het spel niet door hem is gemaakt en hij daarvan dus niet de geestelijke vader, dat is de maker in den zin van de auteurswet, kon zijn. Zou echter een auteursrecht op het spelreglement, dat de gedaagde zelf stelt naar Westersche begrippen te hebben vervormd en bruikbaar gemaakt, worden erkend, dan zou dit practisch neerkomen op een monopolie voor den heer Babcock om het spel te verkoopen, daar het publiek aan het spel zonder reglement niets heeft.

Lange bestudeering
Bovendien is in alle opzichten onjuist, dat de directeur van de firma bij de samenstelling van de reglementen iets uit de door den heer Babcock samengestelde reglementen zou hebben overgenomen. Deze heeft zijn reglement samengesteld na lange bestudeering van het spel en verhandelingen daarover, ontvangen uit China, Amerika en Engeland. Pleiter legde verschillende werkjes aan den president over, in het bijzonder uit Engeland afkomstig, samengesteld door andere personen dan den heer Babcock, die alle de spelregels voor Mah-Jongg bevatten.

Nog afgescheiden hiervan steunen echter de stellingen van den heer Babcock niet op de wet, daar hij Amerikaan van geboorte is en Amerika niet is toegetreden tot de Berner conventie tot internationale regeling van het auteursrecht. Aan het tractaat kan hij geen recht ontleenen, daar het spel voor de eerste maal in China en daarna in Amerika is ge­publiccend, en om dezelfde reden kan op de Nederlandsche auteurswet geen beroep worden gedaan.

Ten slotte besprak pleiter nog eenige formeele feiten. De vertegen-woordiger van den heer Babccock, de heer E. J. Labarre, en de directeur van de firma, de heer F. L Verster, die mede aanwezig waren, verstrekten nog feitelijke inlichtingen, waarna re- en dupliek van de raadsleden der partij volgde.

Babcock verliest en betaalt
De president van de rechtbank, uitspraak doende, overwoog, dat hij zoo mogelijk in een beslissing van de hoofdzaak wilde treden en zich derhalve zou onthouden van een uit­voerige motiveering van zijn beslissing, dat echter, ware het verweer van den gedaagde hem bekend geweest, toen de vergunning tot beslaglegging hem werd gevraagd, hij die zeker niet zou hebben verleend en de toewijzing der vordering van den heer Babcock hem niet waarschijnlijk genoeg voorkwam om nu al alle nadeelen van een beslag ten laste van de firma te brengen. Mitsdien werd onmiddellijke opheffing daarvan gelast, met veroordeeling van den heer Babcock in de kosten.