Wat vindt u van dit kistje?

Een fraai spel in een fraai kistje, nietwaar?

Jacqueline Geurts: Kunt u ons iets meer vertellen over dit kistje en kunt u daar een waarde aangeven? Het spel is van mijn moeder en zij overweegt het te verkopen.

Niet waar! Een flinke en niet te maskeren scheur ontsiert het kistje.

 Dr. Mahjong: Dat is even schrikken! Het mooie kistje van uw moeder vertoont een lelijke scheur, die niet te verhullen en niet weg te poetsen is. Op de bovenkant van het kistje nog wel! Kennelijk een keer van tafel gevallen. De zware inhoud zorgt dan voor een lelijke klap, waar tegen het zachte hout niet bestand is. Zo te zien is de scheur nauwelijks te repareren en daardoor verliest het kistje zijn rol van siervoorwerp.

De stenen zijn helder. De vogels van bamboe-1 fladderen er vrolijk op los.

Extra jammer, omdat het spel zelf erg fraai is. Het stamt, zo te zien, uit de jaren ’20 van de vorige eeuw, toen mahjong zijn stormachtige entree in Nederland maakte. Het behoorde tot een van de duurste spellen uit het aanbod van destijds.

De mahjongstenen bevatten de standaard afbeeldingen en zijn helder en scherp gesneden. Wat opvalt zijn die vrolijke vogeltjes van bamboe-1. Zo leuk heb ik ze zelden gezien. Energiek buitelen door het assortiment.

Wie wordt niet vrolijk van deze vogeltjes?

Ook bijzonder zijn de acht gelukstenen met hun zeldzame afbeeldingen. Doorgaans zijn die becijferd van 1 tot en met 4 in twee reeksen, een blauw van kleur, de ander rood. Hier draagt een reeks de vier windrichtingen. Wat de afbeeldingen willen vertellen, is me niet duidelijk. Een elektriciteitsmast, een tempel, beboste bergen, een maan boven zee?

Ik weet te weinig van de Chinese cultuur om de betekenis van de andere vier afbeeldingen te doorgronden. Een vissersboot, een brug of pier, bergen, drie driehoeken. Ra ra, wat is het. Maar dat zijn we wel va mahjong gewend. Het intrigeert maar lang niet alles snappen we.

De acht gelukstenen hebben unieke afbeeldingen.

Uw moeder overweegt het spel te verkopen en wil weten wat ze er voor kan vragen. Zonder die akelige scheur had ze op zo’n 200 à 300 euro kunnen hopen. Nu moet ze hopen dat er een liefhebber is die de stenen ook zo mooi vindt en nog ergens een leeg mahjongkistje heeft staan. De kans dat u zo iemand vindt, is klein. U zou hem/haar voorzichtig € 100 kunnen vragen.

Zelf houden is ook een optie. U bent immers al gewend aan die scheur en mahjong is het leukste spel ter wereld.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Uit de kringloopwinkel

Een naoorlogs spel in een lelijke plastic doos.

Pascal Kollen: Ik heb deze spel gevonden in een kringloopwinkel. Ik heb nog nooit een mahjongspel gezien en moest het natuurlijk direct kopen. Ik kan alleen niks van de afkomst vinden of van welk jaar het ongeveer komt. En heeft dit spel ook een waarde voordat ik mijn kinderen er mee laat spelen?

 Dr. Mahjong: Natuurlijk heeft dit spel waarde. Het kan namelijk het begin zijn van een opwindend leven als mahjongspeler. Zoals u in dit museum kunt zien is mahjong een uiterst boeiend spel, niet alleen qua speelmateriaal, maar vooral als gezelschapsspel. Het is een spel dat je blijft verbazen en dat je blijft spelen. Misschien was het wel een teken van de mahjonggeesten dat u dit spel in een kringloopwinkel zag en dat u het direct moest kopen.

De stenen zijn helder en scherp gesneden. De rug is van enigszins ronde bamboe.

Als dat zo is was het wel een magere geste van de geesten. Het is een spel van dertien in een dozijn, gemaakt van kunststof en bamboe ruggen. Die ruggen zijn enigszins rond, waardoor de muren die u voortdurend moet bouwen instabiel zijn. Dat gaat op den duur irriteren. De stenen hebben mooie scherpe afbeeldingen en zijn gaaf, op een enkele uitzondering na. Het plastic doosje, waar de stenen in zitten, is vreselijk lelijk en begint al flink te rimpelen. Een mooi houten kistje is wellicht ook te vinden in een kringloopwinkel.

Mooi toch, al die fraaie stenen?

Ik hoop dat u er niet meer dan € 30 voor betaald hebt. Ik hoop bovendien dat u en uw kinderen er snel mee gaan spelen en dat het spel ook u in zijn ban zal nemen. Binnen een jaar gaat u dan op zoek naar een mahjongspel dat prettiger aanvoelt en makkelijker speelt.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Vrolijke gelukstenen

Zijn dit Rich Man en Pot of Gold op mijn gelukstenen?

Anne Tanja: Onlangs heb ik dit mahjongspel gekocht op een veiling. Kunt u mij een beetje meer info geven over dit spel? En eventueel een waarde indicatie.
Rich man en Rich man’s pot of gold wijzen volgens mij richting Hong Kong, maar daar kan ik natuurlijk naast zitten. Verder gok ik gemaakt rondom 1960?

 Dr. Mahjong: Dat lijkt me niet zo’n gekke gok, 1960, maar van de geboorteplaats heb ik geen idee. China is nogal groot en het kan overal gemaakt zijn. De westerse lettertekens wijzen er dat het spel bestemd was voor de export. Hoe het spel in Nederland terecht gekomen is, is niet te achterhalen, waarschijnlijk via Amerika.

Vrolijke, kleurige figuurtjes.

De stenen bevatten veel bamboe en weinig been. Het is dus kwalitatief geen topproduct. Hoe meer been hoe duurder het spel. De kringenstenen vallen op door hun ongebruikelijke kleuren.

De kringenstenen hebben zachte kleuren.

Dat geeft een vrolijke uitstraling, zeker in combinatie met de mooie afbeeldingen op de gelukstenen. Wat die afbeeldingen willen vertellen, weet ik niet. Daarvoor moet je een kenner van de Chinese literatuur zijn en dat ben ik – helaas – niet.

 

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Is 5 euro een mooie prijs?

Mooi van ouderdom.

Saskia J. : Ik kocht dit spel op een rommelmarkt en vraag me af hoe oud het ongeveer is en waar het gemaakt is. Weet u dat aan de hand van mijn foto’s? Alvast dank voor uw moeite!

 Dr. Mahjong: Lastig om de herkomst van dit spel te achterhalen. Wel is duidelijk dat het een oud mahjongspel is. De benen stenen zijn mooi van ouderdom. Geboortedatum schat ik rond 1925, geboorteplaats onbekend, geboorteland ongetwijfeld China.

Deksel met prachtig houtsnijwerk;

Nog mooier dan de stenen vind ik het kistje. In de deksel zijn twee prachtige vogels uitgesneden, een waar kunstwerk. Het zijn de vogels die ook bamboe-1 sieren: pei-ling. Jammer dat de scharniertjes het begeven hebben.

De scharniertjes hebben het begeven.

Ook het kistje zelf is van goedkoop hout gemaakt. Daarom twijfelde ik of dit kistje wel gemaakt werd voor dit mahjongspel en of het niet ooit een geheel ander doel diende, voor sigaren, klosjes garen, ansichtkaarten of dergelijke. Maar de twee gestileerde vogels wijzen duidelijk in de richting van mahjong.

Mag ik je vragen wat je voor dit spel betaald hebt?

Saskia J.: Ik heb 5 euro betaald. Er zijn geen fiches bij.

Dr. Mahjong: Nou, dat is een mooi koopje. Ik schat de waarde toch zeker op € 100. Misschien vind je nog eens op de rommelmarkt bijpassende fiches. Haast niemand speelt daar nog mee.

 

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Wat vraag ik voor mijn spel?

Mieke Beeke: Zou u op basis van bijgevoegde foto’s misschien een indicatie kunnen geven over de waarde van het spel?

Een zwart kistje en een blauwe handleiding van de fa. Eberhardt.

Er is iemand geïnteresseerd, maar als het museum het wil kopen, vind ik dat ook een goed idee. Met vriendelijke groet.

 Dr. Mahjong: Bij mij moet u niet zijn als u een spel wilt verkopen. Volgens mijn opvattingen verkoop je nooit een mahjongspel, tenzij je er al een stuk of twintig hebt. Mahjongspellen zijn gemaakt om er mee te spelen en ze zijn te mooi om zo maar van de hand te doen.

Van het deksel is een stukje afgebroken en het kistje loopt taps toe, maar dat zal wel aan de foto liggen.

Uw spel is een kopie van één van de goedkoopste die vanaf 1924 te koop waren in Nederland. U vindt een dergelijk exemplaar in ons museum in de rubriek Made in NL. Uw spel is niet uit het assortiment van Babcock’s Mah-Jongg Sales Company. Het kistje ziet er helaas ook niet fris meer uit. Er is een stukje afgebroken van het deksel.

Als het spel geheel compleet is dan zou u er ongeveer 100 euro voor kunnen vragen. Ik adviseer u echter het zelf te houden om er mee te gaan spelen. Mahjong is immers het mooiste en leukste spel ter wereld.

U kunt er zo’n 100 euro voor vragen.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Zijn dit mahjongfiches?

Vreemdsoortige voorwerpen van parelmoer.

Jaap P. van der Schraaf: Ik ben in het bezit van deze fiches in parelmoer. En ik denk dat het mahjongfiches zijn. Kunt u mij hier eventueel meer over vertellen en wat de waarde zou kunnen zijn?  Alvast mijn hartelijke dank.

 Dr. Mahjong: Ik kan hier niet veel over vertellen, eigenlijk helemaal niets. Ik heb deze attributen nooit eerder gezien en heb geen idee waarvoor ze dienen. Een ding weet ik wel: het zijn geen reguliere mahjongfiches. Wellicht dat ze wel als zodanig dienst hebben gedaan. Je kunt natuurlijk met allerlei voorwerpen je scores verrekenen: geld, sigaretten, papiertjes, streepjes en noem maar op.

Kenmerkend voor fiches is een eenvoudige, simpele uitvoering. Fiches moeten zelf geen waarde hebben, ze moeten alleen waarden vertegenwoordigen. Vier varianten voldoen. Uw fiches hebben slechts drie varianten en zijn veel te mooi voor hun ondergeschikte rol bij het mahjongspel.
Heeft iemand enig idee waarvoor deze fiches dienen? Laat het mij weten!

Ze zijn veel te sjiek om als fiche bij mahjong te dienen.

Walter van Tuijl: In antwoord op de vraag, die Jaap P. van der Schraaf u stelde, “Zijn dit mahjongfiches?” denk ik dat het waarschijnlijk oude Chinese score chips voor kaartspellen zijn. Zie de twee links hieronder:

https://www.etsy.com/nl/listing/562191297/zwart-gelakt-ingelegd-moeder-van-pearl?shop-update=13386362

https://www.etsy.com/nl/listing/552014605/a-lacquer-games-box-qing-dynasty-210?shop-update=12672613

En zoals u kunt zien kunnen ze aardig wat waard zijn.

Daar horen die prachtige fiches in thuis!

 Dr. Mahjong: Nou, die prijzen liegen er inderdaad niet om, 3.100 euro voor een set van deze parelmoeren score chips! Voor die prijs moeten ze wel in een prachtig, Victoriaans kistje zitten, maar toch ..! Ik zou trouwens niet weten wat de hoogste prijs is die ooit voor een mahjongspel werd betaald. Goudsmid Janny Adelaar uit Schoonhoven heeft een puur zilveren mahjongspel in de aanbieding, dat 52.500 euro moet kosten.
Hartelijk dank voor uw interessante aanvulling.

Schitterend bewerkt.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Wel zeven laatjes!

 

Het lijkt wel een torenflat! Het mahjongkistje heeft wel zeven laatjes.

Lydia Morlog: Onlangs hebben wij het mahjongspel van mijn grootouders mogen meenemen, dat al enkele jaren in familiebezit is. Onze grootouders hebben in Indonesië gewoond, wat het voor ons aannemelijk maakt dat het spel echt is.
Het spel is helemaal compleet en zojuist met het uitvoeren van de “naaldentest” branden ik wel mijn vingers maar niet door de steen. Graag verneem ik van u iets meer over het spel.

Een van de zeven laatjes.

 Dr. Mahjong: Uw spel is ongetwijfeld ‘echt’, daar hoeft u uw vingers niet aan te branden. Het stamt uit de jaren rond WO2, waarschijnlijk iets eerder.  Ook in ‘de Oost’ werd veel en fanatiek gemahjongd door de blanke bevolking. Uw spel heeft daar gelukkig niet erg onder geleden, het ziet er redelijk goed uit. Een scheur in het front schuifje is een veel voorkomend mankement. En er mist een knopje aan het onderste laatje.

Wat wel bijzonder is aan het kistje is de hoeveelheid laatjes. Het zijn er maar liefst zeven, twee meer dan in een doorsnee kistje. Het lijkt wel een torenflat! Wat zit er in al die laatjes? Het antwoord is simpel. Gewoon:  mahjongstenen. Deze laatjes bevatten niet vier rijen van negen stenen = 36 stenen, zoals gebruikelijk. Deze laatjes zijn wat krapper: drie rijen van 8 stenen = 24 stenen. Daarom zijn zes laatjes nodig om de 144 stenen van een mahjongspel te herbergen. Zes keer 24 stenen is ook 144. Het onderste, zevende laatje van dit kistje herbergt de fiches en andere accessoires. Vandaar het hoge voorkomen van dit leuke kistje.

De stenen zijn fijn gegraveerd.

Ik kan me voorstellen dat u in uw nopjes bent met dit familiespel en dat u het nooit zult verkopen. Mocht dat onverhoopt ooit gebeuren, dan moet u geen genoegen nemen met een bod onder de € 150.-.

Een heel fraai greepje siert het kistje.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Uit een nette familie

Een fraai ladenkistje.

Emiel Bek: Ik heb een mahjongspel uit de familie. Volgens mij is het compleet. Er zit zelfs een origineel boekje bij met spelregels in het Engels. En ook een Nederlandse vertaling. Graag zou ik weten hoe oud het spel is en wat de waarde ervan is. 

Mooi gegraveerde stenen.

 Dr. Mahjong: Je familie is zuinig geweest met dit mahjongspel, want het ziet er nog erg gaaf uit voor zijn leeftijd. Die schat ik op zo’n 95 jaar. Een mens ziet er dan niet meer zo aantrekkelijk uit.
Mijn schatting is voornamelijk gebaseerd op het spelregelboekje dat er bij zit en dat een eerste druk is. In 1923 barstte de mahjonggekte los in Nederland en moest iedereen een mahjongspel bezitten. Zo ook jouw familie.

Heldere afbeeldingen op blanke stenen.

De waarde van zo’n spel? Lastig te schatten vanaf je foto’s. Maar gesteld dat alle stenen er net zo mooi uit zien en geen mankementen hebben en dat het kistje er ook aan alle kanten goed uit ziet, onbeschadigd is en gemakkelijk geopend en gesloten kan worden, dan zou je er wel zo’n € 200 voor kunnen krijgen van een liefhebber.

Mijn advies is evenwel altijd: houd zo’n familiepronkstuk lekker zelf.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Help, mijn stenen krullen!

De bovenlaag van mijn mahjongstenen trekt krom!

Dick Verroen: Lang geleden kreeg ik van een vriend een mahjongspel cadeau. We hebben het veel gebruikt, maar uiteindelijk is het in de kast terecht gekomen en daar gebleven. Tot onlangs. Toen bleek van een aantal stenen de bovenkant kromgetrokken. We menen, dat zowel de basis als de bovenzijde van bamboe zijn. Komt dit euvel vaker voor en heeft u ideeën hoe de stenen gerepareerd kunnen worden?

De afbeeldingen zijn prachtig gemaakt.

 Dr. Mahjong: Ai! Dat ziet er niet goed uit. En eerlijk gezegd: zoiets afschuwelijks heb ik nooit eerder gezien. Het lijkt erop dat het spel lang in de kast heeft liggen mokken omdat het bij u in ongenade was gevallen en dat het uiteindelijk wraak heeft genomen door zichzelf heel lelijk te verminken.

Twee lagen bamboe.

De steen bestaat inderdaad uit twee soorten bamboe. Het onderste deel is van zo’n lage kwaliteit, dat het niet mogelijk was daarin rechtstreeks te graveren. De bovenkant is van betere kwaliteit. Daarin konden de prachtige afbeeldingen worden gegraveerd. Maar die laag is erg dun. Veel en veel dunner dan het been, dat doorgaans op die plaats wordt gebruikt. Dat zou niet erg geweest zijn, als de lijm ook niet van zeer lage kwaliteit was. Die heeft het krom trekken niet kunnen verhinderen.

Herstel mogelijk? Ik denk het niet.

Is herstel mogelijk? Ik denk van niet, maar ben geen antiquair. U zou kunnen proberen om een steen te lijmen en dan tussen de twee latjes in een houtklem te plaatsen, zorgen voor een hete, vochtige omgeving en dan zeer geleidelijk de klem aan te draaien. Ik vrees evenwel dat de afbeelding dan beschadigd wordt. En het is een monnikenwerk want een mahjongspel telt zeker 144 stenen! En uw spel, hoe mooi ook, is al die moeite niet waard.

Het beste advies dat ik u kan geven is helaas: weggooien en een nieuw mahjongspel kopen.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen

Dr. Mahjong is niet helderziend!

Petra Broertjes: Fijn dat ik u vond op internet! Ik heb namelijk twee mahjongspellen geërfd en vraag me af wat de ouderdom ervan is, wat het materiaal is en wat de eventuele waarde.

Het eerste spel zit in een kartonnen koffertje, de handgreep is gesneuveld en bevat massieve blokjes. Het tweede spel is volgens mij ivoor op bamboe in een houten kistje. De spellen zijn qua blokjes compleet. Er zijn ook nog vier mahjongstokken bij.

De fiches zitten in een sigarendoosje. Dienen die verdeeld te worden over de twee spellen en hoeveel van welke fiches hoort bij ieder spel? Graag als u mij meer informatie kan/wilt verschaffen.

Een van mijn twee geërfde spellen.

 Dr. Mahjong: Helaas, beste Petra, ben ik geen helderziende. En ook geen postzegelverzamelaar. Uit de foto’s, die u me toestuurde, kan ik niets zinnigs opmaken. Ze zijn veel te klein, 220 pix breed. Dat is echt veel te weinig voor een beoordeling.

Een afbeelding dient minimaal 2000 px breed te zijn. Dat zijn de dikwijls prachtige mahjongstenen best waard en daarop kan ik details onderscheiden. En wees ook niet te zuinig met het aantal foto’s. Ik zie een spel graag uit verschillende kijkrichtingen.

Een wazige Bamboe-1, oftewel Pe-ling.

Ik kreeg van u geen enkel idee hoe uw spellen eruit zien. Jammer voor uw en voor mijn moeite. Wellicht dat u er nog eens een fotoshoot aan wilt wagen, maar u moet geen hoge verwachtingen hebben van de waarde. Wat ik er wèl van kan zien is dat het alledaagse spellen zijn met alleen speelwaarde.

Waar Willem II al niet goed voor is!

Hoe fiches verdeeld moeten worden staat beschreven in diverse mahjongboeken. Het beste Nederlandse boek vind ik natuurlijk: Het Nieuw Mahjong Boek van Jelte Rep.

Na het gemopper van dr. Mahjong stuurde mevrouw Petra Broertjes foto’s toe in het formaat 3264 x 2448 px, waarmee onze expert uiterst tevreden was. Het blijkt om twee mahjongspellen te gaan. Het ene is een bakelieten spel, zo’n 80 jaar oud,  in een versleten kartonnen koffertje waarvan het hengsel de geest heeft gegeven. Het andere is een wat recenter spel, bestemd voor de Amerikaanse markt, gezien de bijgevoegde vier jokerstenen. De z.g. gelukstenen zijn erg mooi gegraveerd en gedetailleerd. Het zit in een kistje met schuiflade, die helaas niet goed meer sluit. Dr. Mahjong schat de waarde van het eerste spel op € 50.-, van het tweede op zo’n € 70.-.

Het bakelieten spel. De schijfjes in het middenvak zijn bedoeld als fiches.

Geplaatst in Vragen | Een reactie plaatsen